Spelen jongens echt anders dan meisjes, of is dit toch aangeleerd gedrag? Heeft het te maken met genderrollen die de maatschappij (opvoeding) oplegt of is er wel degelijk biologisch gezien verschil tussen het gedrag van jongens en meiden?
Hormonen en gedrag
Zoals vaak zijn het de hormonen die wel degelijk het verschil maken. Uit onderzoek blijkt dat testosteron invloed heeft en ja, jongens hebben nu eenmaal meer van dit hormoon dan meiden. Daardoor zijn jongens gemiddeld genomen drukker in hun gedrag én competitiever. Rennen, klimmen, maar ook worstelen: het hoort er eigenlijk allemaal gewoon bij. Maar wist je dat de blootstelling aan hormonen in de prenatale periode ook invloed hebben op het gedrag van je kind? Het schijnt zo te zijn dat als je als meisje tijdens de zwangerschap meer in contact komt met testosteron, je ook mannelijker gedrag zult hebben! En ook jongens kunnen vrouwelijker gedrag gaan laten zien als ze als ongeboren (en pasgeboren) baby worden blootgesteld aan antiandrogenen. Verschillen door hormonen tussen jongens en meisjes uit zich vooral in competitiedrang, spierkracht en de mate van agressiviteit.
De invloed van de hersenen op gedrag
De hersenen van jongens ontwikkelen zich op een andere manier dan die van meisjes. Tenminste, dat wil men nogal eens beweren. Maar volgens onderzoek op de Universiteit van Leiden is dat niet waar. In hetzelfde onderzoek presteerden jongens gemiddeld genomen wel beter op geheugentaken en de meisjes juist op leestaken. Dit zou alleen niet te wijten zijn aan de ontwikkeling van hersenen, zoals elders wel wordt genoemd.
Zouden we uitgaan van de mening dat die ontwikkeling wel anders gaat, dan wordt dat gezien als reden dat het ruimtelijk inzicht anders is (bij jongens beter ontwikkeld) en omdat de taalontwikkeling sneller gaat bij meiden, zouden jongens minder verbaal zijn dan meisjes.
Het eerdergenoemde onderzoek laat dus wel verschillen zien, maar waar dit dan door veroorzaakt wordt is blijkbaar niet geheel duidelijk.
De invloed van opvoeding en omgeving op gedrag
De manier waarop we jongens en meisjes opvoeden, speelt vanzelfsprekend ook een grote rol. Zo is het vrij standaard dat jongens stoer speelgoed krijgen en meisjes vaak meer poppen en andere ‘lieve’ spulletjes. Daarnaast pikken kinderen ook het gedrag van hun ouders op. Als je het zo bekijkt, zou je kunnen zeggen dat het logisch is dat er ‘opstand’ komt tegen deze typische verwachtingen. En is de genderdiscussie (als ik het even zo mag noemen) misschien wel heel logisch. Toch heb ik de neiging om hier kanttekeningen bij te plaatsen. Uiteraard zullen we allemaal onbewust dit soort dingen doen. Maar als ik zie hoe jong kinderen al duidelijke voorkeuren hebben en dingen doen: dat kan nog nooit gevormd zijn door opvoeding. Maar ja, wie ben ik?
Want volgens een onderzoek van de Universiteit van Tilburg, wat op arno.uvt.nl terug te lezen is, begint het uiten van de voorkeur van ouders voor typische genderrollen eigenlijk al tijdens de zwangerschap. En dit zou alleen maar toenemen bij het opgroeien van het kind. Daarmee zouden ouders dus al vanaf het prille begin invloed hebben op geslachtstyperend gedrag. Uiteraard met de kanttekening dat dit het sterkst is bij de ouders die echt duidelijke traditionele geslachtskenmerken (qua gedrag) hoog achten. Zij zullen hun ‘labels’ al heel vroeg op het kind plakken.
Nog iets opvallends uit hetzelfde onderzoek: vaders lijken een grotere rol te spelen in het spelgedrag van hun kind! Terwijl de moeders uiteraard ook hun invloed hebben. Maar let op: de persoonlijkheid van mama voorspelt het eigenlijk op een heel andere manier. Moeders die zelf namelijk heel vrouwelijk zijn, zouden juist dochters hebben die zich mannelijker gedragen en andersom. En daar komt het voor ons, jongensmoeders: zonen van moeders met een vrouwelijke persoonlijkheid spelen meer met speelgoed wat als jongensspeelgoed wordt gezien. Hebben die zonen een vader die een grote hand heeft in de verzorging, dan spelen ze juist eerder met speelgoed voor meiden.
Vraag ik me toch stiekem af waar hij dan mee speelt als mama supervrouwelijke eigenschappen heeft én papa heel verzorgend is 😉.
Sport en genderrollen
Het onderzoek van de Universiteit van Tilburg heeft ook onderzocht of sport iets te maken heeft met de verschillen in gedrag van meiden en jongens. Zij stippen (terecht) aan dat meiden vaak geaccepteerd worden als ze een jongenssport doen, terwijl jongens toch als watjes worden weggezet als ze een vrouwelijke sport doen. Eigenlijk is het ook helemaal niet meer van deze tijd dat je het sowieso hebt over jongens- en meidensporten, toch?
Vriendschappen en Sociaal Spel
Volgens een Britse Studie werden 460 tieners een half jaar lang gevolgd. Men kwam erachter dat vriendschappen van de jongens stabieler zijn dan bij de meiden! Zij merkten dat de jongens steeds met 6 dezelfde personen omgingen. Bij de meiden wisselde dit veel meer. Nu is dat misschien afhankelijk van de leeftijd, want andere onderzoeken zouden wat anders hebben laten zien, volgens een artikel van Pedro de Bruyckere.
Bij een heel ander onderzoek van de Universiteit van Tilburg wordt genoemd dat de vriendschapsnetwerken van jongens en meiden verschillen. Zo zouden jongens meer ‘side-by-side’ vriendschappen hebben en meiden meer face-to-face. Jongens zouden meer groepsinteracties aangaan, hoewel ze ook stellen dat onderzoeken op dit punt elkaar tegenspreken.
De kracht van zichzelf zijn
Hoewel jongens en meisjes (kunnen) verschillen in speelstijl, is het belangrijk om ruimte te geven voor creativiteit:
- Mix van speltypes: Jongens kunnen net zo goed genieten van rustig spel en meisjes van avontuurlijke activiteiten.
- Stimuleer variatie: Laat kinderen ontdekken wat echt bij hen zelf past, zonder je eigen verwachtingen daarop los te laten. Elk kind is uniek! Geef ze de vrijheid om hun eigen speelwereld te verkennen, of dat nu met een raceauto is of met een theeservies.
- Jezelf zijn: Jouw kinderen zijn zichzelf en hoeven niet een specifieke hoek in gedreven te worden. Waarbij ik niet enkel denk aan puur jongens- of meisjesgedrag, maar ook de hype om je kind genderneutraal te willen houden. Is je kind gewoon een echt mannetje (of vrouwtje), wat zou daar mis aan zijn? Jouw genderneutrale look opleggen is eigenlijk hetzelfde doen als wat jij zegt niet te willen doen: labelen! Laat je kind heerlijk zichzelf zijn. Dat je dát mee wilt geven aan je kind en hem (of haar) met alles kennis laat maken, is natuurlijk top.
Bronnen: Universiteit van Tilburg en Universiteit van Tilburg
Afbeeldingen: Pixabay
Comment